Làm Content Website – Thiếu Mục Đích Đủ Lớn Sẽ Dễ Bị Cuốn Theo Mấy Thứ Phù Phiếm

Chào các bạn, mình là Dan. Mình là SEO Project Manager của KHỦNG GROUP.

Như đã hứa với team là viết loạt bài về Làm Content Website nhưng cũng chưa biết nên bắt đầu bằng chủ đề gì. Cho đến một hôm mình thấy câu hỏi khá là hay trên facebook, đó là “thế tóm lại, tôi dựng website lên để làm gì?” “tại sao sếp cứ ép em viết 7 bài 1 ngày mà em không biết để làm gì?”

Mục đích của việc viết bài, tạo nội dung trên website không phải những thứ bạn hay Dan (đã từng) nghĩ. Không phải viết bao nhiêu bài trên ngày, bao nhiêu view, bao nhiêu tương tác, bao nhiêu traffic vào từ google search… những thứ này không trả lời được cho câu hỏi thế toàn bộ việc chúng ta viết hùng hục mấy tháng tới giờ, là để làm gì?

Bài này khoảng 3000 từ, các bạn có thể bookmark lại để đọc dần.
Để gửi cho bạn bè thì click chuột phải vào cái link rút gọn này nhé: https://goo.gl/DyidqL

Làm content cho website để làm gì?

Content Table

1. Xây dựng sự tin tưởng và mối quan hệ ở người đọc
2. Tìm được pain point của người đọc và xử lý nó
3. Mình tốt, mình hay chỗ nào thì phải nói ra
4. Giúp người đọc hình dung được cuộc sống của họ trong mối liên hệ với sản phẩm
5. Viết không chỉ cho khách hàng, mà còn cho đối tác
6. Mình đã làm như thế nào?

Muốn bán một cái áo, mình phải tiếp cận khách hàng, nói cho người ta biết mình có bán áo, áo tốt đẹp bền thế nào không cần biết, cái cần biết là mình cho họ lý do gì để mua, lý do để tin mình. Khi họ đã tin, hãy để phần việc còn lại – móc hầu bao mua hàng – cho họ quyết định.

Ok, chúng ta cùng bắt đầu nhé.

1. Xây dựng sự tin tưởng và mối quan hệ ở người đọc

Ngày xưa, người đọc sẽ tin bạn khi bạn viết một bài hay, hữu ích, unique. Ngày nay, họ sẽ chỉ tin bạn khi bài viết của bạn cực kỳ hữu ích và đăng tải liên tục.

Đơn giản vì có quá nhiều công ty có thể cung cấp các bài viết (hoặc nhìn có vẻ) hữu ích và na ná như bạn. Và vì người dùng hiện nay, nói như anh Phương bên Dentsu One, não của họ là não cá vàng, chỉ nhớ tới người yêu, bạn bè, công việc, những gì liên quan đến cuộc sống hàng ngày thôi. Không đủ bộ nhớ cho chúng ta. Nếu chúng ta có nội dung tốt, nhưng không xuất hiện liên tục, thì họ sẽ quên đi mình cho đến khi có một vấn đề và buộc phải search, tìm kiếm, đọc để giải quyết nó.

Vì sao trust quan trọng như vậy? đơn giản lắm. Ví dụ như hôm qua, mình tìm mua một đôi giày timberland. Đầu tiên mình search google, và sau khi lướt qua 10 kết quả đầu (không tính kết quả được chạy quảng cáo), mình chỉ tìm thấy 2 website thực sự để lại dấu ấn cho mình khi viết về để đo size giày, đi làm thì đi mẫu nào, đi chơi nên mẫu nào, style văn phòng nhưng vẫn thích sự trẻ trung thì đi cái nào, sao phân biệt da thật da giả…

Tiếp tục đọc, các bài viết có dẫn đến landing page bán hàng với lời kêu gọi mua hàng. Nhưng mình chỉ dừng ở đây. Click vào nút quay lại, đọc các bài khác trong top. Lúc đó đơn giản mình hơi lo sợ việc mua hàng của một bên có vẻ như không ai biết. Vì cái website đó nhìn lạ, không có chỗ nào chỉ cho mình về thông tin người bán, họ là ai, họ làm gì mà có lượng hàng này, hàng có tin tưởng được không?… Rõ ràng, mặc dù bài viết có ích, nhưng yếu tố để trust chưa có, và khi cái gì đụng đến tiền bạc, đặc biệt là các sản phẩm không hề rẻ như giày timberland, tất nhiên mình phải cân nhắc kỹ rồi.

Hãy thử tham khảo cách Juno kể về câu chuyện của họ

Ngày trước mình không hề để ý đến Juno cho đến khi một đoạn quảng cáo nói về câu chuyện một đôi giầy được sản xuất như thế nào. Lúc đó mình mới tin tưởng và mua đồ của Juno về dùng. Vì mình tin những gì mà Juno cam kết, qua cách mà team bên đó làm content.

Quay trở lại đầu trang

2. Tìm được pain point của người đọc và xử lý nó

Tất cả các business đều ra đời khi giải quyết được một vấn đề nào đó cho một nhóm khách hàng nào đó. Đó có thể là vấn đề tiền bạc, thời gian, công việc hay đơn giản tối nay nấu cái gì. . Khi mình hiểu được vấn đề, sự khó nói của người đọc, giúp họ giải quyết nó, tự dưng mình không cần phải gào lên mình uy tín, người ta cũng sẽ tự cảm nhận được điều đó.

Lên kế hoạch làm content, ngoài việc trả lời được 2 câu hỏi cơ bản là viết để làm gì và viết cho ai, thì câu hỏi tiếp theo nên đặt ra là họ có những vấn đề gì, mong muốn gì đằng sau những sở thích mà chúng ta có thể dễ dàng thấy được qua những fanpage họ like, những câu chuyện mà họ share, và nhất là

Điều gì làm cho họ trăn trở lúc 2 giờ sáng không ngủ được?

Tình cờ mình đọc nó ở bên Copyblogger do một chị cũng làm content share lên facebook wall. Ý là có anh này là founder của một công ty chuyên về boost traffic cho blog, anh ấy “NGỦ” với reader để hiểu reader. Cách này hay quá nhưng mà không dùng được ở Việt Nam. ^^

Ai cũng nghe qua quy trình viết, trước khi viết bài là phải vẽ chân dung khách hàng, chân dung người đọc, phải có cái gọi là PERSONA. Nhưng liệu chúng ta có thực sự hiểu điều gì làm khách hàng, làm người đọc của mình trằn trọc lúc 2h sáng?

Chị thứ nhất trằn trọc lúc 2h sáng, vì chị đang lo lắng cho đứa con gái vừa bước sang tuổi dậy thì, lứa tuổi của rất nhiều sự nhảy cảm trong giao tiếp giữa mẹ và con, chị lo lắng chị không còn hiểu được con gái mình, vì con gái chị vẫn ở ngoài kia (ý là 2h mà bé đi đi party chưa về :3 ), tuổi mới lớn với nhiều thứ nông nổi có thể kết thúc bằng việc bị cưỡng hiếp hoặc vào tù.

Một người phụ nữ khác, cũng trăn trở lúc 2h sáng, vì ngày mai là ngày đầu tiên chị làm sau 15 năm ở nhà chăm sóc các con. Mong muốn làm việc đã có từ trong chị rất lâu rồi nhưng vì những đứa trẻ, vì chúng là ưu tiên cao nhất của chị, chị ở nhà chấp nhận dậy lúc 5 giờ sáng chăm sóc nhà cửa quần áo cho chúng đi học và bắt đầu 8 tiếng một ngày như một bà nội chợ. Vậy thì điều gì làm người phụ nữ đã quen ngủ lúc 10h trằn trọc lúc 2h.

Bạn thực sự hiểu người mà bạn đang viết cho họ đọc không? bạn có thực sự đang giao tiếp với họ, chia sẻ với họ qua những bài viết nho nhỏ trên web của mình. Hay là bạn vẫn đang mải mê với câu chuyện thương hiệu, tương tác, truyền thông và thông điệp sáng tạo? Điều gì làm người đọc của bạn không ngủ được? hãy tìm cách trả lời câu hỏi này, bạn sẽ có vô số idea để viết chứ không còn phải lo lắng “viết cái gì đây, viết cái gì đây”.

Quay trở lại đầu trang

3. Mình tốt, mình hay chỗ nào thì phải nói ra, nhưng nói ra bằng cách thông minh

Thực ra thì chúng ta không đào bới hết đống vấn đề của người đọc lên rồi để đó. Chúng ta offer những cách giải quyết và trong đó tất nhiên phải liên quan đến giải pháp mà chúng ta đang bán.

“10 cách để vượt qua stress với công việc mới” – bán khoá học

“các tips làm việc hiệu quả” – bán công cụ làm việc

“thủ thuật tối ưu hoá quảng cáo Google Adwords” – bán dịch vụ chạy ads

Hiểu nôm na là “Don’t sell the steak sell the sizzle” – “Đừng bán miếng thịt bò, hãy bán tiếng xèo xèo nó mang lại”

Ví dụ một bài trên BrandsVietnam được viết bởi công ty AdAsia Vietnam Công ty Công nghệ quảng cáo có trụ sở chính tại Singapore. Hiểu đơn giản là công ty cung cấp các giải pháp quảng cáo video dựa vào video network, đưa ra giải pháp để giải quyết vấn đề hiện tại “dừng việc hiển thị quảng cáo trên môi trường YouTube tại Việt Nam cho tới khi đại diện của Google có hình thức quản lý các nội dung xấu, độc, xuyên tạc chính trị”.

Bài viết thể hiện cách mà AdAsia Vietnam giải quyết vấn đề và show cho các agency về lợi ích khi làm việc với họ. Thay vì gào lên “sản phẩm của tôi sẽ giúp bạn giải quyết vấn đề A, vấn đề B, vấn đề C, hãy mua tui đi, mua tui đi”, content sinh ra là để giao tiếp với khách hàng, để nói cho họ nghe hằng ngày những thứ họ cần, họ muốn, để họ tin và yêu, đã tin và yêu thì mua là điều một sớm một chiều.

 

4. Giúp người đọc hình dung được cuộc sống của họ trong mối liên hệ với sản phẩm

Ủa vậy chứ khách hàng của tui không có vấn đề gì hết thì sao? hay là tui đã viết hết rồi, khai thác hết những cái mà tôi nghĩ sẽ là vấn đề của khách hàng rồi, thế giờ tôi làm gì tiếp theo?

Mình có đọc cuốn Ngấu Nghiến, Nghiền Ngẫm của bác Dave Trott do anh Chu Sen dịch. Bằng cách gần gũi hoá các ví dụ, tác giả khẳng định người đọc, khách hàng chỉ nhớ những gì có liên quan hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của họ. Muốn người ta nhớ, hãy trở thành một cái gì đó trong cuộc sống hằng ngày của người đọc. Và Grabbike đã làm được điều đó.

Mình thường xuyên đi đi Grabbike và cực kỳ yêu thích cách mà bạn Copywriter bên DigiPencil MVV làm cho Grab. Các bạn không quảng cáo, không giải thích, mà các bạn đang nói về tâm trạng của mình mỗi ngày. Nó cho mình cảm giác các bạn ấy luôn bên mình hằng ngày, luôn mang đến một cảm xúc vui vui, fun fun mỗi lần thấy feed của Grab.

Như vậy, làm content với những sản phẩm dịch vụ như thế này, chúng ta phải học cách dựng lên bức tranh của cuộc sống trong tâm trí người đọc, bức tranh về chính cuộc sống của họ nhưng có sự tham gia của mình. Vì xét đến cùng, ai mà không thích những cảm xúc tích cực, ai mà không đích những đoạn copy như viết cho chính mình, ai mà không thích mình là trung tâm của vũ trụ.

Vậy buzzword ở đây chính là Storytelling – cách chúng ta kể chuyện cho người đọc. Bạn bán áo? bên cạnh khu vực product trên website, hãy để một khu vực chia sẻ những câu chuyện hằng ngày về quá trình các bạn tạo ra cái áo, từ nhập hàng thế nào, thiết kế mẫu áo ra sao, bài học từ khâu chọn chất liệu, những lần các bạn mất tiền vì một sơ xuất trong chọn chất liệu… Viết về nó, hằng ngày, hoặc hằng tuần, ít cũng được, nhưng nên viết.

Mấy cái đó chỉ áp dụng trên facebook hay apps chứ website thì sao áp dụng được?

Được chứ!

Chỉ là bán túi xách da thôi, nhưng team làm content bên Lee&Tee không hề bí ý tưởng đâu, cuộc sống của người trẻ năng động gắn liền với những chiếc túi da cá tính nhưng vẫn sang trọng. Yêu quá đi mất.

Bạn bán dịch vụ tư vấn và triển khai nội dung? Hãy học cách làm của anh Sói Ăn Chay – tác giả của cuốn “Ý tưởng này là của chúng mình”, dành một góc chuyên note về những chuyện hay ho mà bạn quan sát được, những dự án mà bạn đã làm, những cảm xúc với từng clients mà bạn có dịp hợp tác. Những nội dung như vậy sẽ dễ nuốt hơn rất nhiều so với việc chúng ta viết các nội dung dạng educate clients, quy trình làm content này nọ – mà không viết chi tiết, không viết cho tới. Viết một bài post hữu ích, mà người ta đọc xong, lại out ra ngoài để đọc các phần còn lại, thì nó chưa gọi là hữu ích.

Quay trở lại đầu trang

5. Viết không chỉ cho khách hàng, mà còn cho đối tác

Ngày trước, khi thế giới của mình chỉ là du học sinh, công ty du học (vì mình viết blog về du học), mình đơn thuần nghĩ, viết sao cho phụ huynh, đang lo lắng cho đứa con của mình khi xa nhà, có thể yên tâm. Viết sao cho các bạn cỡ lớp 11, 12, lần đầu xa nhà, có thể tự tin. Cứ vậy mà viết.

Nhưng chính vì đặt mục đích như vậy mà qua blog, rất nhiều anh chị đang là du học sinh bên Úc, bên Uk liên hệ với mình, trước thì làm bạn, sau thì tham gia phát triển các cộng đồng du học sinh, để bất kỳ ai, bất kỳ bạn trẻ nào, nếu có ước mơ đủ lớn và nỗ lực để đạt được nó, đều được tiếp cận với học bổng và những thông tin hữu ích để đi học.

Các bạn đang viết bài cho website, chắc các bạn cũng chả lạ gì giới Agency (mặc dù SEO có phần bị ghẻ lạnh trong cộng đồng Digital Marketing, nên content writer cho website cũng ít tham gia vào giới Marcom hay quảng cáo). Agency là những người đảm nhận các phần việc client không muốn làm, không đủ giỏi để làm. Họ là người tiên phong trong sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ của người dùng quay trở lại thuyết phục chính người dùng đó làm theo ý mình. Và nếu theo dõi các blog của Digital Agency uy tín, các bạn sẽ thấy cách các anh chị viết bài, lên content với mục đích kiếm partner, tuyển dụng nhân sự (cũng một dạng partner, hihi).

Vì nói cho cùng, không ai mạnh nếu làm một mình, ngành nào nghề nào cũng vậy. Anh chuyên về adwords và google thì phải chơi với anh về content, về sản xuất video, ngược lại, anh về làm contetn lại chơi với anh sales, để đem đối tác làm văn về, cùng chiến thị trường…

Quay trở lại đầu trang

6. Mình đã làm như thế nào?

Mình đã áp dụng đúng cái số 1, số 2, số 3, tự dưng được cái số 5. Đây là số lead cực kỳ chất lượng trên blog của mình.

Với các bạn làm freelancer, viết gì và viết thế nào lại phụ thuộc vào tình trạng hiện tại và mong muốn trong tương lai của khách hàng. Sau nhiều giờ vật lộn với khách, bạn có thể (hoặc không) cho ra lò một cái content direction – lộ trình sản xuất và đi bài – thật hoành tráng với đủ các channel và thông điệp hay ho. Nhưng mình thực sự mong rằng các bạn lưu tâm kỹ đến ý số 2 trong bài. Bài mình viết ra có ích gì cho người đọc? nếu có ích, đối thủ có bắt chước được không. Đây cũng là một số tiêu chí để các bạn chịu trách nhiệm outsource content dùng để đánh giá lại kế hoạch làm việc của mình.

Mình tin rằng mọi nỗ lực làm content, dù trên website, fanpage, hay trên bất kỳ nền tảng nào, cũng là để giao tiếp với user, với người đọc của mình. Vì có giao tiếp mới hiểu nhau, tin nhau và dùng lẫn nhau.

Quay trở lại đầu trang

Tóm lại, viết nội dung cho website cần phải nhớ cái gì?

1 – Bạn cần có xác định rõ mục đích của làm website. Mục đích (goals) giúp trả lời cho câu hỏi vì sao mình làm cái này thay vì cái kia?, còn mục tiêu (Objectives) sẽ trả lời câu hỏi để đạt được cái đó mình cần là những gì? trong thời gian bao lâu với số lượng / chất lượng thế nào? Mục tiêu quan trọng để đánh giá hiệu quả, mục đích cần thiết để ta giữ vững lập trường khi làm. Đã quyết đi ra chợ mua thức ăn về để về nấu cơm thì cái đạt được là mua được đồ ăn để nấu cơm, còn ra chợ hay ra siêu thị thì tuỳ.

2 – 5 cái goals trên, chọn 1 hay 2 hay nhiều goals cùng một lúc là phụ thuộc vào từng ngành và điều kiện (ngân sách) của mỗi công ty.

3 – Sau khi chọn 1 hoặc 2 cái goals nhỏ, next action sẽ là lên KPIs và đo lường như thế nào? Mình sẽ cố gắng viết bài liên quan đến đo lường hiệu quả của làm content website. Các bạn nhớ đón đọc nhé.

Biết được mình viết để làm gì chỉ là 1 (nhưng rất quan trọng) trong số rất nhiều câu hỏi để làm content hiệu quả. Các bạn có thể theo dõi toàn bộ các bài viết của mình tại đây: Làm Content Website